Các đồng chí lãnh đạo tỉnh, xã trò chuyện cùng các nhà sáng tạo nội dung số
Nghị quyết mang tính đột phá về tư duy, chủ động “ đi tắt đón đầu”
Lâm Bình là một xã vùng cao của tỉnh Tuyên Quang, được thiên nhiên ban tặng cho cảnh quan sơn thủy hữu tình, các giá trị bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc vẫn còn lưu giữ nguyên vẹn; cùng với đó là các sản phẩm nông nghiệp, dược liệu và những lợi thế để phát triển du lịch. Hạ tầng viễn thông đã được mở rộng đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa, điện thoại thông minh được nhiều người dân sử dụng.
Nhưng câu chuyện chuyển đổi số ở Lâm Bình không đứng riêng trong một đề án của xã. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ở Tuyên Quang, yêu cầu này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và Đề án của Lâm Bình vì vậy là một cách cụ thể hóa chủ trương lớn vào điều kiện của một xã vùng cao.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Lâm Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định “phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo” là một trong ba khâu đột phá. Cùng với đó là quan điểm “Dân là gốc”, “Dân là trung tâm”, các chủ trương phải hướng đến lợi ích chính đáng của Nhân dân. Với Lâm Bình, hai yêu cầu ấy được đặt vào cùng một câu hỏi: chuyển đổi số cuối cùng phải giúp được gì cho người dân?
Thực tế lúc đó đã cho Lâm Bình một câu trả lời. Ở một số thôn, người dân đã chủ động sử dụng các nền tảng mạng xã hội như: YouTube, TikTok, Facebook,.. để làm nội dung về lao động sản xuất, ẩm thực, văn hóa dân tộc, cảnh quan và cuộc sống thường ngày. Một số kênh có lượng người xem lớn, tạo được nguồn thu.
Cái mới đã xuất hiện từ trong Nhân dân trước khi trở thành chủ trương của cấp ủy. Nhưng khi số lượng người dân tham gia tăng lên, những hạn chế của cách làm tự phát cũng bắt đầu bộc lộ: hoạt động còn nhỏ lẻ, thiếu định hướng lâu dài và sự liên kết; kỹ năng số chưa đồng đều; công tác quản lý, định hướng nội dung trên không gian mạng còn hạn chế; nguồn lực đầu tư khó khăn và chưa có một mô hình thí điểm bài bản để tổ chức thực hiện, nhân rộng.
Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách cấp ủy xã xử lý một vấn đề mới ở cơ sở. Không phải việc gì cũng bắt đầu bằng một mô hình được xây dựng từ trên xuống. Có những việc mới đã xuất hiện trong cuộc sống; nhiệm vụ của tổ chức đảng là kịp thời nhận ra, đánh giá đúng mặt tích cực, chỉ rõ những vấn đề cần quản lý và tổ chức để cách làm có ích không chỉ dừng lại ở một vài cá nhân
Chính vì vậy ngày 9/4/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Lâm Bình ban hành Nghị quyết số 56-NQ/ĐU về việc lãnh đạo xây dựng và thực hiện “Đề án thí điểm Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026 - 2030”. Trong đó, xác định việc xây dựng “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình” là bước đi chưa từng có tiền lệ, coi kinh tế số là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của địa phương thời gian tới.
Điều đặc biệt là Nghị quyết 56 vì thế không phải điểm bắt đầu của kinh tế số ở Lâm Bình. Nó là bước chuyển từ những cách làm riêng lẻ đã có trong Nhân dân sang một chủ trương có định hướng, có tổ chức và có trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.
Nghị quyết đã xác định kinh tế số là động lực, công nghệ số là công cụ, còn người dân là trung tâm, là chủ thể tham gia và thụ hưởng. Ở đây, quan điểm “Dân là trung tâm” không chỉ dừng ở việc người dân được hưởng thành quả sau cùng. Người dân trực tiếp làm nội dung, trực tiếp quảng bá sản phẩm, trực tiếp tìm kiếm thị trường và cũng trực tiếp quyết định cách làm ấy có phù hợp với cuộc sống của mình hay không. Những giá trị ấy được nhìn thấy, được biết đến và tạo ra giá trị kinh tế. Đó chính là tinh thần “đi tắt, đón đầu” được đặt ra trong Nghị quyết 56 của Đảng bộ xã Lâm Bình.
Khi không gian mạng trở thành “bệ phóng” cho bản làng
Ngày 30/4/2026, Lâm Bình chính thức công bố mô hình “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch” và ra mắt sản phẩm trải nghiệm “Một ngày làm YouTuber”. Du khách không chỉ đến tham quan mà còn trực tiếp trải nghiệm đời sống bản địa, tự quay, dựng và sáng tạo nội dung để lan tỏa hình ảnh Lâm Bình trên môi trường số. Họ trở thành người tham gia kể chuyện. Người dân không chỉ là người đón khách. Họ trở thành nhân vật trong câu chuyện về quê hương mình. Và một chiếc điện thoại thông minh, từ một thiết bị liên lạc, có thể trở thành công cụ quảng bá, kết nối thị trường và tạo ra thu nhập. Đó là lúc không gian mạng trở thành “bệ phóng” cho bản làng.
Đoàn công tác xã Lao Chải, tỉnh Lào cai tặng quà xã Lâm Bình
Đồng chí Hảng Đình Thu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lao Chải, tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Từ thực tiễn triển khai chuyển đổi số, phát triển kinh tế số gắn với du lịch cộng đồng tại Lâm Bình, chúng tôi nhận thấy đây là hướng đi phù hợp với điều kiện của địa phương. Vì vậy, xã Lao Chải đã thành lập đoàn công tác đến Lâm Bình để học tập kinh nghiệm, nhất là cách huy động người dân tham gia sáng tạo nội dung số, quảng bá cảnh quan, văn hóa và sản phẩm địa phương. Trong chuyến đi, các thành viên có kênh TikTok, YouTube của xã đã chủ động ghi lại những hình ảnh về cảnh quan thiên nhiên, các điểm đến và hoạt động của đoàn để chia sẻ trên mạng xã hội, qua đó giới thiệu những nét đặc sắc của Lâm Bình đến đông đảo người xem. Đây cũng là cách chúng tôi trực tiếp trải nghiệm và tìm hiểu để có thể vận dụng phù hợp vào thực tiễn của xã Lao Chải.”
Theo thống kê của Uỷ ban nhân dân xã, đến cuối tháng 5/2026, Lâm Bình đã hình thành cộng đồng sáng tạo nội dung số với gần 100 kênh YouTube, TikTok, Facebook; trong đó hơn 30 kênh có lượng theo dõi, tương tác cao, thu hút hàng triệu lượt xem trong nước và quốc tế. Doanh thu đạt hơn 40 tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy một điều quan trọng: kinh tế số không còn là khái niệm xa lạ với vùng cao và công nghệ số đã bắt đầu được bà con nhân dân sử dụng như một công vụ làm ăn, chứ không còn chỉ để liên lạc hay giải trí.
Dân vận khéo - không chỉ vận động, mà còn trao cơ hội
Muốn một mô hình mới thành công ở cơ sở, không thể chỉ ban hành chủ trương. Phải có sự đồng thuận. Muốn có sự đồng thuận, phải có niềm tin. Muốn có niềm tin, người dân phải nhìn thấy hiệu quả. Đây là điểm công tác dân vận phải đi thêm một bước. Nếu trước đây nhiều nội dung dân vận tập trung vào tuyên truyền, vận động bà con nhân dân thực hiện chủ trương, thì với chuyển đổi số, cán bộ còn phải quan tâm người dân đang thiếu kỹ năng gì, vướng ở đâu, ai có thể hướng dẫn và việc gì từng hộ khó tự giải quyết. Trong bối cảnh mới, công tác dân vận cần đi xa hơn: đó là giúp người dân nhận ra cơ hội phát triển từ chính những chủ trương ấy.
Những người đã biết làm YouTube, TikTok, Facebook trở thành những “hạt nhân” trong cộng đồng sáng tạo nội dung. Họ chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn người khác quay, dựng video, livestream, quảng bá sản phẩm và kể câu chuyện về bản làng.
Điển hình như chị Lý Thị Ca, thôn Khau Cau, người tiên phong đưa nền tảng số vào phát triển kinh tế. Từ những điều mình làm được, chị không giữ lại cho riêng mình mà tận tình hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm với bà con trong thôn. Hàng chục người đã được chị hướng dẫn tham gia sáng tạo nội dung số. Một người dám làm, nhiều người làm theo; từ đó, tư duy kinh tế số từng bước bén rễ trong đời sống bản làng. Và quan trọng nhất, họ đã chứng minh được bằng chính trải nghiệm của mình rằng công nghệ có thể tạo ra giá trị.
Ở đây, việc vận động không còn chỉ đi từ cán bộ đến người dân. Người dân đã có kinh nghiệm cũng trở thành người hướng dẫn những người mới bắt đầu. Cấp ủy, chính quyền xã không làm thay, mà phát hiện những người biết làm, tạo điều kiện để kinh nghiệm của họ được chia sẻ trong cộng đồng. Cách làm ấy cũng cho thấy một điểm trong đổi mới phương thức lãnh đạo ở cơ sở: tổ chức đảng không nhất thiết phải tự làm tất cả mọi việc, mà phải biết tập hợp và phát huy những nhân tố tích cực đã có trong Nhân dân.
Đó chính là quá trình chuyển sức mạnh của từng cá nhân thành sức mạnh cộng đồng và cũng là cách công tác dân vận được đổi mới trong thời đại số.
Từ “người dân được vận động” đến “người dân tự kể câu chuyện của mình”
Nghị quyết 56 đặt người dân vào vị trí trung tâm, vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là người thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.
Quan điểm ấy cũng là cách trả lời một câu hỏi rất thực tế: chuyển đổi số cuối cùng sẽ đem lại điều gì cho người dân? Bởi hạ tầng có thể được đầu tư, công nghệ có thể được đưa về bản làng, những lớp tập huấn có thể được tổ chức, nhưng nếu người dân chưa thực sự biết cách sử dụng công nghệ để tạo ra giá trị cho chính mình, thì chuyển đổi số vẫn mới chỉ dừng ở bước khởi đầu.
Ở Lâm Bình, sự thay đổi ấy đang được nhìn thấy từ những câu chuyện rất đời thường.
Anh Triệu Xuân Cản, thôn Khau Cau, xã Lâm Bình từng có 7 năm làm việc tại các khu công nghiệp ở Bắc Ninh, Hải Phòng. Dịch Covid-19 đưa anh trở về quê. Không có một kế hoạch lớn, anh bắt đầu bằng những điều gần gũi nhất: ghi lại cuộc sống, công việc hằng ngày của gia đình và chia sẻ lên mạng xã hội.
“Những tháng đầu gần như không có thu nhập, nhiều lúc khó khăn, tôi cũng từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Nhưng được anh em trong làng động viên, hai vợ chồng lại bảo nhau cố gắng. Cứ làm, rồi dần dần cũng có kết quả. Có thời điểm, thu nhập từ việc làm nội dung số đạt khoảng 40-50 triệu đồng mỗi tháng. Điều tôi vui nhất không chỉ là có thêm thu nhập, mà là mình có thể ở quê, làm công việc gắn với cuộc sống của chính mình mà vẫn tạo ra giá trị”, anh Cản chia sẻ.
Câu chuyện của anh Cản cho thấy, khi người dân nhìn thấy lợi ích từ công nghệ, họ không còn đứng ngoài quá trình chuyển đổi số.
Đối với cấp ủy, đây cũng là một cách để kiểm nghiệm chủ trương: nghị quyết có đúng hay không cuối cùng phải được nhìn vào việc người dân có làm được, có thêm việc làm, thêm thu nhập và thấy cần tiếp tục tham gia hay không. Đây cũng chính là bước chuyển quan trọng mà Nghị quyết 56 hướng tới: không chỉ vận động người dân tham gia chuyển đổi số, mà trao cho người dân cơ hội tự mình tạo ra giá trị từ chính những gì mình có. Khi ấy, mỗi người dân không chỉ là người tiếp nhận chính sách, mà trở thành một phần của quá trình tạo dựng tương lai cho thôn bản.
Phát triển nhưng không đánh đổi bản sắc
Nghị quyết số 56 của Ban Thường vụ Đảng ủy xã Lâm Bình không chỉ mở ra một hướng đi mới cho kinh tế số, mà còn đặt ra một nguyên tắc xuyên suốt: phát triển nhưng không đánh đổi bản sắc. Nghị quyết xác định rõ, phát triển kinh tế số phải gắn bó hữu cơ với bảo vệ tài sản trí tuệ bản địa, phát huy giá trị kinh tế của di sản; đồng thời gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và môi trường sinh thái. Sự sáng tạo cũng phải được đặt trên nền tảng đạo đức, tuân thủ pháp luật, bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.
Đây cũng là mặt khó hơn của công tác lãnh đạo khi một hoạt động kinh tế mới phát triển. Nếu chỉ quan tâm đến lượt xem, lượng người theo dõi hay doanh thu, người làm nội dung có thể chạy theo thị hiếu, thậm chí khai thác văn hóa bản địa theo cách thiếu chuẩn mực. Cùng với đó là những vấn đề về bản quyền, nghĩa vụ thuế, an toàn thông tin và trách nhiệm đối với nội dung được đưa lên mạng.
Bởi vậy, vai trò của cấp ủy, chính quyền không dừng ở khuyến khích người dân làm kinh tế số. Khi người dân tham gia ngày càng nhiều, công tác định hướng, quản lý và hướng dẫn chấp hành pháp luật cũng phải đi cùng. Phát triển được nhưng phải đúng pháp luật; có thêm thu nhập nhưng không làm sai lệch văn hóa; quảng bá được thôn bản nhưng không đánh đổi những giá trị vốn làm nên sức hút của chính bản thân thôn bản.
Cán bộ, đảng viên chung tay cùng người dân đưa các sản phẩm nông sản của địa phương lên các nền tảng số
Ở Lâm Bình, mỗi nếp nhà, trang phục truyền thống, làn điệu dân ca, lễ hội, món ăn hay sản vật của núi rừng đều có thể trở thành một câu chuyện để kể trên không gian số. Không chạy theo những con số tăng trưởng đơn thuần, mà hướng tới một mô hình trong đó văn hóa là nguồn lực, thiên nhiên là tài sản và người dân là chủ thể sáng tạo. Khi một video giới thiệu về bản làng được lan tỏa, phía sau những lượt xem không chỉ là cơ hội quảng bá du lịch, sản phẩm địa phương, mà còn là câu chuyện về một vùng đất đang chủ động đưa những giá trị của mình bước ra không gian rộng lớn hơn.
Chị Phúc Thị Thảo, thành viên Hợp tác xã Thổ cẩm Lâm Bình chia sẻ: “Mỗi sản phẩm thổ cẩm không chỉ là một món hàng, mà còn chứa đựng câu chuyện và nét văn hóa của người phụ nữ vùng cao. Vì vậy, chúng tôi đưa những sản phẩm do chính mình thêu, dệt lên mạng xã hội để nhiều người biết đến hơn, qua đó vừa có thêm thu nhập, vừa góp phần gìn giữ nghề truyền thống.”
“Làm điểm - làm nhỏ - làm chắc - nhân rộng”
Điều đáng chú ý nữa trong Nghị quyết 56 là cách tổ chức thực hiện. Thay vì đặt mục tiêu thật lớn ngay từ đầu, cấp uỷ xã Lâm Bình xác định phương châm: “Làm điểm - Làm nhỏ - Làm chắc - Nhân rộng”.
Giai đoạn 2026 - 2028, nghị quyết đặt mục tiêu trên 60% hộ gia đình tham gia mô hình có ít nhất một hoạt động kinh tế số; 60% hộ tham gia được tiếp cận hạ tầng số cơ bản; thu hút trên 3.000 lượt khách du lịch vào năm 2028. Đề án còn hướng tới tăng thu nhập của các hộ tham gia mô hình tối thiểu 30% so với năm 2026.
Xa hơn, giai đoạn 2029 - 2030, mục tiêu là trên 90% hộ dân được đào tạo và tham gia hoạt động kinh tế số; số hóa, quảng bá ít nhất 8 sản phẩm; 100% điểm du lịch có nội dung giới thiệu được chuẩn hóa trên môi trường số. Nhưng những con số ấy chỉ có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng đời sống.
Nhưng đây đều là mục tiêu phải tiếp tục được kiểm nghiệm bằng thực tế. Phương châm “Làm điểm - Làm nhỏ - Làm chắc - Nhân rộng” cho thấy cấp ủy xã Lâm Bình không lựa chọn cách triển khai đồng loạt rồi mới xử lý những vấn đề phát sinh. Phương thức nào phù hợp thì tiếp tục làm; phương thức nào chưa ổn thì điều chỉnh; cách làm nào có hiệu quả thực tế mới tính đến chuyện nhân rộng.
Ở góc độ lãnh đạo, điều này cũng quan trọng không kém việc xác định đúng chủ trương. Một nghị quyết mới không thể chỉ được đánh giá bằng số kế hoạch đã ban hành hay số hoạt động đã tổ chức. Kết quả cuối cùng phải trả lời được những câu hỏi rất cụ thể: sản phẩm có bán thêm được không, khách có tìm đến không, người dân có thêm việc làm và thu nhập không, những giá trị văn hóa có được giữ gìn không?
Khi nghị quyết được đo bằng niềm tin của nhân dân
Từ câu chuyện Lâm Bình, có thể thấy một cách hình thành và tổ chức thực hiện nghị quyết khá rõ. Cái mới xuất hiện trước trong đời sống; cấp ủy nhận diện, đánh giá và đưa thành chủ trương; chi bộ, cán bộ, đảng viên và các lực lượng ở cơ sở tổ chức vận động, hướng dẫn; còn người dân là người trực tiếp thực hiện.
Thực tiễn có trước, nghị quyết đi sau để định hướng thực tiễn. Nhưng sau khi được ban hành, nghị quyết lại phải quay trở về chính đời sống để kiểm chứng xem chủ trương ấy có đúng và có đem lại lợi ích cho người dân hay không. Đó cũng là một yêu cầu quan trọng đối với phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở: chủ trương phải bắt đầu từ những vấn đề thực tế đang đặt ra và kết quả cuối cùng phải được đo bằng những thay đổi thực tế trong đời sống Nhân dân.
Trải nghiệm cuộc sống thường ngày với người dân Khau Cau
Thực hiện Nghị quyết 56, Lâm Bình chọn một cách đi chậm mà chắc: “Làm điểm - Làm nhỏ - Làm chắc - Nhân rộng”. Bởi với người dân vùng cao, một chủ trương chỉ thực sự có sức sống khi họ thấy được lợi ích từ chính cuộc sống của mình. Vì thế, mỗi mô hình được bắt đầu từ điều kiện thực tế, từ nhu cầu của người dân, để người dân được làm, được trải nghiệm, được hưởng lợi và rồi chính họ trở thành những người lan tỏa cách làm mới. Từ một vài hạt nhân, cách làm dần bén rễ trong cộng đồng, để Nghị quyết không chỉ nằm trên giấy mà từng bước trở thành những đổi thay cụ thể trong mỗi bản làng.
Đồng chí Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lâm Bình chia sẻ: “Thời gian qua, xã Lâm Bình xác định các nền tảng số và mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok… không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là kênh quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người, giá trị của quê hương. Đối với Lâm Bình, tập trung đưa lên môi trường số những giá trị mà địa phương có thế mạnh như du lịch sinh thái, cảnh quan, văn hóa các dân tộc, sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP và các mô hình kinh tế của người dân. Mục tiêu là để mỗi người dân, mỗi hộ kinh doanh, mỗi cán bộ, đảng viên đều có thể trở thành một “đại sứ số”, góp phần đưa hình ảnh Lâm Bình đến với nhiều người hơn, từ đó chuyển giá trị tài nguyên, văn hóa và sản phẩm địa phương thành giá trị kinh tế, nâng cao thu nhập cho nhân dân”.
Khi người dân từ chỗ được vận động trở thành người chủ động tham gia, từ người hưởng ứng trở thành người sáng tạo, Nghị quyết đã thực sự tìm được đường vào cuộc sống. Với Lâm Bình, Nghị quyết 56 đang mở ra một hành trình như thế: Đảng định hướng, chính quyền đồng hành, người dân là chủ thể và niềm tin là động lực để những giá trị của bản làng vươn xa trên không gian số./.
T/h: Kim Thoa - Sao Linh.
