Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 19/6/2015 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016. Luật xác định nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân; việc thực hiện nghĩa vụ quân sự bao gồm phục vụ tại ngũ và phục vụ trong ngạch dự bị của Quân đội nhân dân.
Theo quy định, công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp hay nơi cư trú, đều phải thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quy định của pháp luật.
Độ tuổi, tiêu chuẩn gọi nhập ngũ
Công dân đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ. Độ tuổi gọi nhập ngũ từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi; đối với công dân được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ thì độ tuổi gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
Thâm nhập, động viên thanh niên thực hiện nghĩa vụ quân sự
Công dân được gọi nhập ngũ phải đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định, gồm: có lý lịch rõ ràng; chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ và có trình độ văn hóa phù hợp.
Cùng với đó, công dân có trách nhiệm thực hiện nghiêm việc đăng ký nghĩa vụ quân sự, chấp hành lệnh sơ tuyển, khám sức khỏe và lệnh gọi nhập ngũ khi được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Những trường hợp được tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ
Pháp luật quy định một số trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ, trong đó có công dân chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe; là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động trong những trường hợp theo quy định; có anh, chị hoặc em ruột đang là hạ sĩ quan, binh sĩ phục vụ tại ngũ hoặc đang thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
Thanh niên Lâm Bình tham gia khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự
Công dân đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy hoặc cao đẳng hệ chính quy trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo cũng thuộc diện được xem xét tạm hoãn gọi nhập ngũ theo quy định.
Đối với trường hợp được miễn gọi nhập ngũ, pháp luật quy định cụ thể đối với một số nhóm như: con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một; một anh hoặc một em trai của liệt sĩ; một con của thương binh hạng hai, bệnh binh hoặc người nhiễm chất độc da cam có mức suy giảm khả năng lao động theo quy định và một số trường hợp khác.
Công dân thuộc diện tạm hoãn nếu không còn lý do tạm hoãn thì được gọi nhập ngũ. Trường hợp thuộc diện tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ nhưng tình nguyện thực hiện nghĩa vụ quân sự thì được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ theo quy định.
Nhiều chế độ, chính sách đối với quân nhân
Trong thời gian phục vụ tại ngũ, hạ sĩ quan, binh sĩ được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của Nhà nước và Bộ Quốc phòng như phụ cấp quân hàm; bảo đảm tiêu chuẩn ăn, mặc, quân trang; chế độ nghỉ phép; chăm sóc sức khỏe và các chế độ bảo hiểm.
Khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự và xuất ngũ, hạ sĩ quan, binh sĩ được hưởng các chế độ theo quy định, trong đó có trợ cấp xuất ngũ một lần, trợ cấp tạo việc làm, thanh toán tiền tàu xe và phụ cấp đi đường.
Quân nhân xuất ngũ còn được hưởng các chính sách hỗ trợ học tập, đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm và các chế độ khác theo quy định. Đây là những chính sách thiết thực nhằm hỗ trợ quân nhân sau khi hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương ổn định cuộc sống, học tập và lao động.
Đối với thân nhân hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ, Nhà nước có chính sách hỗ trợ về bảo hiểm y tế và trợ cấp khó khăn đột xuất trong những trường hợp đủ điều kiện theo quy định.
Không trốn tránh, không gian dối trong thực hiện nghĩa vụ quân sự
Luật Nghĩa vụ quân sự nghiêm cấm các hành vi trốn tránh, chống đối, cản trở thực hiện nghĩa vụ quân sự; gian dối trong khám sức khỏe; lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định về nghĩa vụ quân sự và các hành vi vi phạm khác.
Thanh niên Lâm Bình sẵn sàng lên đường nhập ngũ.
Theo Nghị định số 218/2025/NĐ-CP của Chính phủ, nhiều hành vi vi phạm trong sơ tuyển, khám sức khỏe và thực hiện lệnh gọi nhập ngũ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cụ thể tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Đáng chú ý, hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự mà không có lý do chính đáng có thể bị xử phạt từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Hành vi không chấp hành quyết định gọi kiểm tra, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự có thể bị phạt từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.
Đối với hành vi không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong quyết định gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng, mức phạt có thể từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng; hành vi không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ có thể bị phạt từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng theo quy định.
Ngoài xử phạt hành chính, tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Thanh niên Lâm Bình sẵn sàng lên đường bảo vệ Tổ quốc
Thực hiện nghĩa vụ quân sự không chỉ là chấp hành quy định của pháp luật mà còn là cơ hội để mỗi thanh niên rèn luyện bản lĩnh, sức khỏe, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm; góp phần xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thanh niên Lâm Bình lên đường thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
Để công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ được thực hiện đúng quy định, mỗi gia đình cần quan tâm tuyên truyền, động viên con em trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự chủ động đăng ký, chấp hành sơ tuyển, khám sức khỏe và lệnh gọi nhập ngũ.
Mỗi đoàn viên, thanh niên xã Lâm Bình cần nâng cao nhận thức, phát huy truyền thống yêu nước, ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ, tích cực rèn luyện, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự khi được gọi.
Chấp hành nghiêm Luật Nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
