Đó có thể chỉ là một buổi làm ruộng sớm mai, một phiên chợ vùng cao rực rỡ sắc màu thổ cẩm, một món ăn truyền thống thơm nức căn bếp lửa, hay cảnh bà con cùng nhau dựng nhà, thu hoạch nông sản. Những hình ảnh vốn dĩ vô cùng quen thuộc với người dân trong bản, qua góc nhìn chân thực và cách kể chuyện sống động trên không gian mạng, đã có cơ hội vươn xa, tiếp cận với một cộng đồng rộng lớn gồm hàng triệu người trên khắp mọi miền đất nước.
"Người dân xã Lâm Bình sử dụng điện thoại thông minh ghi lại các hoạt động lao động, sản xuất hằng ngày để chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội."
Điển hình cho làn sóng này là kênh "Lý Thị Ca" của anh Triệu Mạnh Dương tại thôn Khau Cau. Bằng những nội dung mộc mạc gắn liền với cuộc sống lao động và sinh hoạt thường ngày, kênh đã tạo được sức lan tỏa sâu rộng, đạt hơn 1,15 triệu người đăng ký và hơn 600 triệu lượt xem trên nền tảng mạng xã hội.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở những con số ấn tượng về lượng tương tác. Giá trị lớn hơn và sâu sắc hơn chính là việc thành công của một người trong cộng đồng đã tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức của những người xung quanh. Khi nhìn thấy một người cùng bản, cùng quê có thể sử dụng công nghệ số để kể câu chuyện về đời sống quê hương, quảng bá nông sản và tạo ra giá trị kinh tế thực tế, khoảng cách vốn dĩ tưởng như rất xa giữa “công nghệ hiện đại” và “đời sống thực tế” của bà con đã hoàn toàn được thu hẹp.
Người dân bắt đầu nhận ra một thực tế đơn giản mà sâu sắc: mình không nhất thiết phải là một chuyên gia công nghệ hay người có trình độ cao mới có thể tham gia vào quá trình chuyển đổi số. Đây chính là điểm có ý nghĩa cốt lõi đối với công tác dân vận trong tình hình mới.
Dân vận khéo trong thời đại số không nhất thiết phải bắt đầu từ việc đưa ra một mô hình hoàn toàn mới hay áp đặt những lý thuyết khô cứng. Nhiều khi, cái “khéo” của công tác vận động quần chúng nằm ở chính chỗ: biết quan sát, nhận diện được một cách làm hay đã tự hình thành trong Nhân dân, hiểu đúng giá trị nội sinh của nó, từ đó tìm cách kết nối, định hướng và tạo mọi điều kiện thuận lợi để nó phát triển theo hướng có ích cho cả cộng đồng.
KỲ 2: TỪ "NGƯỜI BIẾT LÀM" ĐẾN HẠT NHÂN CỦA CỘNG ĐỒNG
Từ thực tiễn sinh động của phong trào sáng tạo nội dung số tự phát tại địa phương, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Lâm Bình đã nhanh chóng nhận diện đây không chỉ là hiện tượng mạng xã hội đơn thuần, mà là một nguồn lực thực sự có thể phục vụ cho phát triển kinh tế số, du lịch sinh thái và quảng bá hình ảnh quê hương. Ngày 9/4/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã ban hành Nghị quyết số 56-NQ/ĐU về thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình giai đoạn 2026–2030.
Điểm đáng nói nhất trong cách làm của xã Lâm Bình là cấp ủy không tạo ra một phong trào mang tính hành chính từ trên xuống rồi yêu cầu người dân thực hiện. Ngược lại, chủ trương được hình thành từ việc quan sát, nhận diện và khơi dậy đúng nguồn lực đã tiềm ẩn trong nhân dân. Đó là một cách tiếp cận hết sức phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác dân vận trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Nếu như trước đây, công tác tuyên truyền, vận động thường tập trung vào việc giúp người dân hiểu và chấp hành chủ trương, thì trong môi trường số, yêu cầu đặt ra cao hơn nhiều: người dân phải có năng lực tham gia trực tiếp, tạo ra nội dung số, kết nối với thị trường và tự mình tạo ra giá trị từ những gì đang có. Muốn làm được như vậy, không thể chỉ vận động bằng lời nói hay văn bản hành chính. Người dân cần được nhìn thấy những trường hợp cụ thể, cần có người đồng hành hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm và quan trọng hơn cả là thấy được lợi ích thực tế thu về.
“Lễ công bố Đề án Làng sáng tạo nội dung số”
Đến ngày 30/4/2026, Đề án thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình giai đoạn 2026 - 2030 chính thức được công bố, đồng thời ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm độc đáo "Một ngày làm YouTuber".
Những người đã có kinh nghiệm sáng tạo nội dung đi trước vì thế trở thành những “hạt nhân” dân vận tự nhiên trong cộng đồng. Họ không phải là những chuyên gia xa lạ đến truyền đạt lý thuyết, mà là những người cùng bản, hiểu sâu sắc đời sống, văn hóa và phong tục địa phương. Từ một người biết quay, dựng video, livestream bán hàng đến việc kiên nhẫn hướng dẫn cho bà con khác; từ một hộ gia đình quảng bá sản phẩm OCOP đến nhiều hộ cùng hưởng ứng tham gia, năng lực của từng cá nhân từng bước được chuyển hóa thành sức mạnh tổng hợp của cộng đồng.
Việc gắn sáng tạo nội dung số với phát triển du lịch đã mở ra một hướng đi mang tính đột phá. Công nghệ không còn bị coi là mục tiêu riêng biệt, mà trở thành công cụ hữu hiệu để nâng tầm các giá trị văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và sản phẩm đặc trưng của xã Lâm Bình. Đó cũng chính là cách để dân vận đi vào chiều sâu: lấy thực tiễn để thuyết phục, lấy người thật - việc thật để vận động và lấy lợi ích thiết thực của Nhân dân làm điểm tựa cho sự đồng thuận bền vững.
KỲ 3: MỖI NGƯỜI DÂN LÀ MỘT CÔNG DÂN SỐ - SỨC DÂN LÀ NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN
Một phong trào chỉ thực sự có sức sống bền vững khi người tham gia nhìn thấy ý nghĩa và lợi ích của chính mình trong đó. Với phong trào sáng tạo nội dung số ở Lâm Bình, lợi ích ban đầu có thể đến với từng cá nhân thông qua việc quảng bá sản phẩm, xây dựng hình ảnh và mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhưng nếu thành quả chỉ dừng lại ở lợi ích cá nhân thì chưa thể tạo nên một phong trào có sức lan tỏa lâu dài trong cộng đồng.
Điều vô cùng đáng ghi nhận là từ những cá nhân thành công đi trước, các nguồn lực bắt đầu được quay trở lại phục vụ cộng đồng. Một số nhà sáng tạo nội dung tại Lâm Bình đã tích cực hỗ trợ đoàn viên, thanh niên trong xã xây dựng kênh mới, đồng thời trực tiếp tham gia hỗ trợ các hộ nghèo, đóng góp kinh phí cho các công trình hạ tầng, hoạt động văn hóa, thể thao tại địa phương. Khi đó, giá trị của công nghệ được mở rộng tối đa: Từ một chiếc điện thoại hình thành một câu chuyện; từ câu chuyện quảng bá một sản phẩm; từ sản phẩm mở ra cơ hội kinh tế; và từ thành quả cá nhân tiếp tục tạo nên sự chia sẻ, gánh vác trách nhiệm xã hội.
Một vòng kết nối tuần hoàn mới được định hình: Người dân tham gia à Người dân hưởng lợi à Chính người dân tiếp tục lan tỏa giá trị cho cộng đồng. Đó chính là biểu hiện sinh động, cụ thể của “Dân vận khéo” trong điều kiện mới.
"Kết nối từ bản làng đến mọi miền đất nước": Khung cảnh năng động trong một phiên livestream bán nông sản sạch của người dân xã Lâm Bình”
Từ phong trào tự phát ban đầu đến mô hình được định hướng bài bản, phương thức vận động mới đã dần định hình: Cấp ủy định hướng; Chính quyền tổ chức và tạo điều kiện; Cán bộ tuyên truyền, vận động; Nhân dân là chủ thể; Cộng đồng cùng hưởng lợi.
Sau khi Nghị quyết và Đề án được ban hành, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã Lâm Bình tiếp tục tập trung rà soát hạ tầng số, phối hợp với các nhà mạng nâng cấp sóng di động, định hướng nội dung tuyên truyền tích cực và hoàn thiện các điều kiện phục vụ sản phẩm du lịch. Sâu xa hơn, đây là bài học về phương pháp vận động quần chúng trong một môi trường xã hội đang thay đổi nhanh chóng. Khi người dân ngày càng có nhiều công cụ tiếp cận thông tin, công tác dân vận cần chuyển mạnh từ “Vận động người dân làm theo” sang “Khơi dậy để người dân chủ động tham gia và cùng thực hiện”.
Như vậy, “Công dân số” không chỉ là người biết sử dụng điện thoại hay thực hiện các thao tác trên nền tảng trực tuyến. Ở góc độ rộng lớn hơn, đó là người có khả năng sử dụng công nghệ để kết nối, chia sẻ, giới thiệu sản phẩm, tham gia các hoạt động cộng đồng và tạo ra giá trị cho bản thân lẫn quê hương. Chuyển đổi số ở nông thôn, miền núi không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều quá lớn lao, mà có thể bắt đầu từ một người biết làm, một video đơn sơ, một hộ gia đình đưa sản phẩm lên mạng. Từ người sử dụng công nghệ đến người làm chủ công nghệ - đó là con đường để mỗi người dân xã Lâm Bình trở thành một công dân số, đưa sức dân trở thành nguồn lực quan trọng hàng đầu xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
T/ h: Hỏa Văn Nhơn.
